Hapishane, kapatılmak demektir. Bir anda hayatın içinden alınırsınız ve kapatılırsınız. Hayat artık “dışarıda” kalmıştır. Koparıldığınız tüm her şey dışarıda ve artık göremeyeceğiniz bir uzaklıktadır. Gürül gürül akan bir nehirden boğazınızda bir kancayla çekilip alınmış ve küçücük bir akvaryuma konulmuşsunuzdur. Ağzınız kanamaya devam eder, yemez içmez olursunuz. Akvaryumun cam duvarlarına başınızı çarça çarpa oranın artık sizin nehriniz olmadığını algılamaya başlarsınız. Sınırları öğreninceye kadar çarpar durursunuz duvarlara.

Önceleri “yaşayamam” sanırsınız. Bir gün değil, iki gün değildir, bir delikte yıllarca nasıl yaşanılacağını idrak edemezsiniz. Yaşananlar “kâbus”tur. Bir sabah kalktığınızda bu kâbusun biteceğini düşünürsünüz. Ama bitmez. Tutukevlerinde geceleri arkadaşlarınızın çığlıklarıyla uyanırsınız. Hiç adetiniz değilken dişlerinizi sıkmaya başlamışsınızdır uykunuzda, ya da konuşmaya. Sabah uyandığınızda yumruklarınızın sıkılı olduğunu, tırnaklarınızın avuçlarınıza gömüldüğünü fark edersiniz. Özgürlüğünden koparılmış insanın “doğal” tepkileridir bunlar. Sonra alışmaya başlarsınız. Bedeniniz alışmaya, uyum sağlamaya gayret etmektedir. Ama ruhunuz alışamaz. Ruhunuz azap içinde çeşitli savunma yöntemleri geliştirerek direnmeye devam eder. Bedeniniz, “Buradasın, burada yaşamak zorundasın” dedikçe, ruhunuz dışarıya kaçmanın türlü yollarını arar durur. Unutmamaya çalışırsınız. Unutmak gerçek ölümdür. Unutmaya karşı direnirsiniz. Dışarıdaki her ayrıntıyı kafanıza kazırsınız, sevdiğiniz yerlerde dolaşırsınız, yağmur altında yürürsünüz doyasıya. Bahar dalını koklarsınız, kendinizi dışarıda hayal edersiniz eskisi gibi. Hayal gücünüz ve hafızanız yoldaşınız olmuştur. ıçinizde hayata ve mücadeleye dair Umudu büyütürsünüz.

Çocukluğunuz daha tanıdık gelir. ıçerde barışmayı öğrenirsiniz. Annenizle, babanızla, çocukluğunuzla barışırsınız. Hayat sizin açınızdan bu dönemeçte dondurulmuştur. Geçmiş “bugün” gibi canlıdır, gelecek belirsizdir. Geçmişe sığınırsınız, onu yeniden üretirsiniz. 20’li yaşların deli doluluğunu içerde yaşamak zorundasınızdır. Hızlı olgunlaşmak zorunda kalırsınız. Ve eğer kahretmiyorsanız, 20’li yaşların coşkusunu dışarıya saklarsınız. Tüm yarım kalmışlıkları annenizin ilkokulda cebinize koyduğu işlemeli mendile özenle sarar, sahip çıkarsınız. Hayatınız yarım kalmışlıkların toplamı gibidir. Ağrılı bir durumdur bu. Çünkü hayat devam etmektedir. Siz kıyısında da olsanız, ona “içerden” de baksanız devam etmektedir. Onu yine de yaşamak, tamamlamak zorundasınızdır.

ışte yazmak bu tamamlamanın gereğidir. Sizin dışınızda süre giden hayatı kendi cephenizden sürdürmektir içerde yazmak. Yazmak yaşamaktır. Dışarıda bıraktığınız hayatınızı sürdürmenin bir yoludur. Kimi zaman aralarında olmadığınız için, içerde olduğunuz için sizi yok sayan, duymak istemeyen topluma ve hayata bir müdahaledir. ıçerden yükselen insan çığlıklarıdır. Yerini bulup bulmaması önemli değildir. ıçerden gönderilen sözcükler, şişelerin içindeki mektuplar gibidir okyanusa fırlatılmış. ınsanın insana ettiği zulmün sessiz tanıklarıdır o sözcükler. ınsanlığın gözyaşlarıdır. Bu yüzden kanarlar her daim.

Önce mektup yazmaya başlarsınız. “Dışarıdakiler”e, sevdiklerinize ulaşmanın başka bir yolu yoktur. Bu tedavülden kalkmış araçla aranızda bir ilişki başlar. Mektup uzaklara yazılandır, uzaklardan gelendir, gönlünüzün karasıdır, yüreğinizin sızısıdır, demli çay tadındadır. Kumral bir çocuğun saçlarında oynaşan gün ışığıdır, geceleri denizdeki yakamozlardır, sarı mısır tarlalarında dolaşmaktır, ıslak bir kalple yürümektir yağmurlarda, başını otobüsün camına yaslayıp uzayan yola dalıp gitmektir, terk edilmiş kasabalardan geçmektir, eski dostlara uğramaktır, yeni insanlarla tanışmaktır. Kısacası Hayat’tır… Mektup yazarsınız, uykusuz gecelerde kendinize yürürsünüz, her mektubu kendinize yazarsınız aslında. Kalemi usulca bıraktığınızda ve mektup bittiğinde arınmış, boşalmış hissedersiniz. Bir mektubun bitmesi huzurdur. Sözler insanı sağaltır. ıçinizi boşaltıp zarfa koymuş, göndermişsinizdir sizden bir parçayı. Mektup biriktirdiklerinizdir. Yazarsınız ve beklersiniz. Hayattaki tüm her şey gibi karşılık bulmasını… Yerine ulaşmasını, başka sözcüklerle çoğaltılmasını, bir yüreğe gerçekten dokunmasını… Sonra mektuplar alırsınız. Size yazılmış, belki öylesine yazılmış… Ama yüreğiniz titrer her sözcükte, döne döne okursunuz. Mazgal açıldığında mektup var mı diye beklersiniz. Gelmediğinde üzüldüğünüzde kendinize kızarsınız. Gerçekten üzülürsünüz. Her mektup insan sıcağıdır teninize değen. Her mektupla hücre kapısı alabildiğine açılır ve güneş dolar gözlerinize. Mektup sevinçtir, mektup insandır, mektup yaşadığınızı hissettiren birileridir. Mektup kollarınıza girenlerdir yürürken. Mektup umuttur. Beklenendir, özlenendir, insana aittir.

ıçerde yazmak mektupla başlar. Gelen mektuplar, giden mektuplar, kitaplar, romanlar, öyküler, şiirler… Sözcükler hayatınıza öyle kaçınılmaz bir şekilde girer ki şaşarsınız. Sözcüklerden dünyalar kurulabileceğini öğrenirsiniz. Kendi sözcüklerinizi bulmaya başlarsınız yavaş yavaş. Size ait sözcükleri… Bu dünyada yazılabilecek her şey yazılmış mıdır? Hayır. Milyarlarca olduğumuz halde her birimizin parmak izleri nasıl farklıysa, her birimizin kendi sözcükleri de vardır. Parmak izlerimiz gibi eşsiz, benzersiz, tek… Milyarlarca insanın milyonlarca yılda ürettiği sözcükler denizinde kendi sözcüklerinizi bulursunuz, kendi hikâyenizle damgalarsınız, acılardan sevinçlerden süzüp onları yeniden kurarsınız. Onları toprak olmuş geçmişten dişlerinizle çıkarırsınız gün yüzüne… Artık sizinledirler.

ıçerde her birimiz önce kendi hikâyelerimizi yazdık. Böyle apansız çekilip hayatın kıyısına alınmışken geriye dönüp “Peki kimim ben?” dediğimiz yerde kendimizi yazdık. Bulunduğumuz yer bir duraktı. Hayat “dışarıda” kalmıştı ve yeniden üretilecekse, bu durakta yeniden tanımlanmaya ihtiyaç vardı. Çoğumuzun nefes nefese geçen hayatları, hapishanede kapatılmayla birlikte o hayatların sahibi olan bizler tarafından yeniden sorgulanıyordu yazarak. Kendimizi, kendimize olduğu kadar birbirimize de anlatmanın en iyi yoluydu yazmak. Yazmak kendini tanımanın, keşfetmenin, insanı anlamanın yoluydu.

Yazmak sığınaktı. Kendi sığınağına kaçmaktı. Orada kendiyle kalmaktı. Yazmak isyan etmekti, yazmak dalga geçmekti tüm olan bitenle… Yazmak mücadele etmekti, kavgaydı, ama barışmaktı da kimi zaman. Yazmak gerçeği görmekti, yazmak gerçekten kaçmaktı bazen de. Yazmak tek kişilikti, yalnız kalmaktı, ama buluşmak içindi insanlarla. Kendinizi yazardınız ama kendiniz için yazmazdınız. Yazan herkes, insanlar için yazar sonuçta. Biz içerdekiler için de böyleydi. Birilerine ulaşacağı, karşılığını bulacağı umuduyla yazılırdı. Çıldırmamak, çığlık atmamak, direnmek için yazılırdı. Sait Faik “Yazmasaydım çıldıracaktım” der. Yazmasaydı ne değişirdi? Dünya aynı dünya olmazdı muhakkak. Sait Faik’siz bir dünyada yaşamak zorunda kalırdık. Ve bu ne büyük bir eksikliktir. Sait Faik’in dünyasını hiç tanımamış olurduk. Sait Faik’in Boğaz’ını, Burgaz’ını, onun parklarını, mezarlıklarını, onun çay bahçelerini, onun sokaklarını dolaşmamış olurduk. Sahiden ne büyük eksiklik olurdu bu. Dünyamızı daha sevilir bir yer haline getirebilmek için yazmamış mıdır o da? ışaret ettiği çirkinlikler, küçüklükler onun kurduğu dünya karşısında nasıl da hükümsüzdür nihayetinde. Sait Faik yazmasaydı çıldırır mıydı? Belki de. Ama biz O’nsuz çok eksik kalırdık.

Sözcüklerle bir umudu yakalayamazsınız. Yazdığınız her şey kendinizdir. Umut da sözcüklerden çıkmaz, kendinizden ve emeğinizden çıkar. Yazılanlar yorgun sayıklamalar değilse, sessizliğin ve korkaklığın yakasına yapışan ellerimizdir. ıçerde yazılanlar insanlığın çölde yürürken bıraktığı ayak izlerinin kaybolmaması için çekilen fotoğraflardır. Ve hepsi değerlidir. Toprak altından çıkan taş tabletler kadar değerlidirler hem de… Onlar bize aittir. Onlar taş çiçekleridir yüreğimizin en sıcak yerinde büyüttüğümüz… Kökboyası sanılan rengini kanımızdan almış kırmızı taş çiçekleridir… Sözcüklerimiz…


Bu köse yazisi 315 defa okundu.