Kürt-Türk bağının simgesi Musa Anter

Kürtlerin 'Apê Musa'sı Anter'in yaşam öyküsü için büyük proje! Katledilen aydınlara dikkat çekilecek ve iki kültür arasındaki bağ vurgulanacak!

Tiyatro Avesta'nın 16 yıl önce katledilen Musa Anter'in yaşam öyküsünden yola çıkarak hazırladığı "Araf-İki Ülke Arasında" adlı oyunu Anter'in ölüm yıldönümünde Nusaybin'de sahneleyecek. Oyunun yönetmeni ve oyuncusu Aydın Orak "İki kültür arasında köprü olan Anter'i unutturmamak istiyoruz" dedi.

Uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybeden Kürt aydını Musa Anter"in hayatından yola çıkılarak yazılan “Araf-İki Ülke Arasında” adlı oyunun basın toplantısı yapıldı.

Oyunun dili yüzde 80 Kürtçe ve yüzde 20 Türkçe. Araf, Anter"in biyografik anlatımlarından oluşuyor. Anter"in köy, okul ve cezaevi yılları aracılığıyla Türkiye"nin yakın tarihinden komik ve dramatik hikâyeler anlatıyor.

“ANTER İKİ KÜLTÜR ARASINDA KÖPRÜDÜR”

“Kürt aydını Anter iki kültür ve iki dil arasındaki köprü olduğunu” belirten” diyen Orak"a göre “Kürtçe-Türkçe sahnelenecek olan oyunun Anter"in kişiliği ve seyircinin iki dili sahnede görmesi açısından çok önemli.”

Cihan Şan"ın kaleme aldığı, yönetmenliğini Orak"ın yaptığı Araf-İki Ülke Arasında adlı oyunun müziklerine Efkan Şeşen imza atmış. Video yönetmenliğini “Gitmek” adlı filmin yönetmenliğini de yapmış olan Hüseyin Karabey"in, dekor tasarımını Filiz Çağın"ın yaptığı tek kişilik eserin oyuncusu Orak. Anter de video görüntüleri ve anlattığı hikâyelerle Orak"a eşlik edecek.

TİYATRO AVESTA HAKKINDA

Türkiye"de faaliyet gösteren az sayıdaki Kürtçe tiyatro gruplarından biri olan Tiyatro Avesta Orak ve Şan tarafından 2003 yılında kuruldu. “Bir İshak"sın Bir Cemil” adlı oyunuyla şimdiki adını aldı. İlk Kürtçe oyun denemesi Nikolai Gogol"un ünlü eseri “Bir Delinin Güncesi”nin Kürtçe uyarlaması oldu. Tiyatro Avesta Gogol"un ünlü eserini “Rojnivîska Dîneki” adıyla İstanbul, Diyarbakır, Mersin, Ankara, Şanlıurfa, Batman, Şırnak, Stockholm ve Erbil"in de aralarında bulunduğu birçok şehirde düzenlenen festivallerde sahneledi.

MUSA ANTER KİMDİR?

Musa Anter, (doğum. 1920, Nusaybin - ö. 20 Eylül 1992) yazar ve şair.

Mardin'e bağlı Nusaybin'in Eskimağara (Zivinge) köyünde dünyaya geldi. İlkokulu Mardin, orta ve lisyi Adana'da okudu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Türkiye'nin ilk kadın muhtarı olan annesi Fesla Hanım'a göre Doğum tarihi: 1917'ydi. 1944'te Abdurrahim Rahmi Zapsu'nun kızı Ayşe Hale ile evlendi. Cüneyt Zapsu'nun halası olan Saint George Avusturya Lisesi mezunu Ayşe Hanım ile evliliğinden 1945'te büyük oğlu Anter Anter, 1948'de kızı Rahşan Anter, 1950'de de küçük oğlu Dicle Anter dünyaya geldi.

1959 yılında 49'lar ve Devrimci Doğu Kültür Ocakları davalarındna yargılandı. 27 Mayıs darbesi yapıldığında gözaltındaydı. 1959 ve 1970'lerde Devrimci Doğu Kültür Ocakları'na katılımı nedeniyle ve 12 Eylül'de de Kürtçülük propagandası yapmaktan tutuklandı. Tüm yaşamı boyunca toplam 11,5 yıl hapis yattı. 20 Eylül 1992'de JITEM tarafindan öldürüldü. Mezarı, Nusaybin'e bağlı Akarsu köyündedir.

Halkın Emek Partisi'nin kurucu üyesidir ve aynı zamanda merkezi İstanbul'da olan Kürt Enstitüsü'nün de başkanlığını yapmıştır.

YAZILARININ ÇIKTIĞI YAYIN ORGANLARI:

Dicle Kaynağı, Şark Postası, İleri Yurt, Barış Dünyası, Deng, Yeni Ülke, Welat, Rewşen, Tewlo ve en son Özgür Gündem isimli gazeteler ve dergilerdir.

ESERLERİ:

Hatıralarım I - Avesta Yayınları - Musa Anter Bütün Eserleri Dizisi Hatıralarım II - Yön Yayıncılık / Ropörtaj-Belge-Anı-Biyografi Dizisi Kımıl Vakainame Birina reş (Kara Yara)

MUSA ANTER'den BİRKAÇ ÖZLÜ SÖZ:

*Türkiye'nin 55 yıllık girdisinin, çıktısının yeminli, canlı bir şahidiyim. 'Hem yalnız şahidi mi?' Değil!.. Şanığıyım, mahkumuyum ve davacısıyım."

**1950’lerde hemen her makalesinde Kürtçe’ye yer verdiği için sık sık mahkemeye çıkarılan Kürt aydını Musa Anter’e, bir gün hâkim “Ne diye Kürtçe yazıyorsunuz” diye sormuş, Anter de “Hâkim Bey, İstanbul’da Yahudiler, Rumlar ve Ermeniler gazete çıkarıyorlar. Ayrıca İngilizce ve Fransızca gazete de çıkıyor. Ben Kürtçe yazıyorum diye ne olacak?” demişti. Hâkimin “Efendim onlar azınlık” karşılığı üzerine de taşı gediğine koymuştu: “Hâkim Bey, yani bir memlekette azınlık çoğunluktan daha mı avantajlıdır? Eğer bir azınlık kadar hakkım yoksa ben böyle çoğunluğu ne yapayım? Lütfen karar verin ve beni de azınlık kabul edin.”

***Kizilirmak'in gidenlerin ardindan albümündeki "Nevala Kasaba" (Siirt'e bulunan bir yer) parcasinda hem Türkce hem Kürtce metinler okumustur. İşte Türkçe metni:
"...ve cellat uyandi yataginda bir gece. tanrim dedi, bu ne zor bilmece. öldükce cogaliyor adamlar, ben tükenmekteyim öldürdükce."

****Güneydoğu Türkiye’nin en geri bölgesidir; Mardin Güneydoğu'nun’ın en geri ilidir; Nusaybin Mardin’in en dertli ilçesidir; Stêlîe, Nusaybin’in en fakir nahiyesidir; Zıvıngê, stêlîe’nin en geri kalmış köyüdür.” demiş musa anter, doğduğu köy için

*****Musa Anter gençlik döneminde yolda ıslık çalarak yürümektedir. durumu fark eden sivil bir polis atlar hemen üzerine, alır götürür karakola. ardından da mahkemeye çıkartırlar. hakim sorar:

-suçun ne biliyor musun?
-kürtce bir şarkıyı ıslıkla çalmak.
hakim sinirlenir ve...
-kes lan salak! kurtce diye bir dil yoktur 20 kelimeden olusan bir seye dil denmez!
Musa Anter sakince yanıtlar:

-yaw hakim bey, kusuruma bakmayın ama birşey söyliyeceğim. ben eskiden köyde yaşardım, ve tavuklarimiz vardi. bazen kümesin yanina uzanır o tavuklari dinlerdim, onlar bile 20 den fazla degisik ses çikarırdı. ayıp yaw! bizim tavuk kadar mı beynimiz yok?

Tabi asıl sorulması gereken soru şu...madem kürtce diye bir dil yok, ne halt yemeye adamı kürce bir melodiyi ıslıkla çaldı diye mahkemeye çıkartıyorsunuz?

Bianet / Siirtce

Yorum Ekle

Arkadaşına Gönder

Yazdır

www.Siirtce.Net te yayınlanan haberlerin her türlü yasal sorumluluğu kaynak alınan adrese aittir.
Yazılan yorumlarda ise sorumluluk yorumlayan şahısa aittir.
Lütfen siz de yorum yaparken ahlak kurallarına uyunuz ve legal siyasetin dışına çıkmayın...
Üç Dilli Kentin Özgür Sesi Siirtçe Yönetimi

"Kürt-Türk bağının simgesi Musa Anter" | Hesap Aç/Yarat | 0 yorum

Yorumlar yazarlarına aittir. İçeriklerinden biz sorumlu tutulamayız.

Ortalama Puan: 5
Toplam Oy: 3