TÜRK PATENT ENSTiTÜSÜ TARAFINDAN TESCiLLENEN SiiRT FISTIgI YENiDEN KEsFEDiLiYOR
insanlarin
günlük yasamlarinda aldiklari gidalar, içerdikleri besin ögeleri yönünden vücuda gerekli oldugu düzeyde degilse, yeterli enerji olusamadigi için vücut
dokulari yenilenemez, yapilanamaz ve yetersiz beslenme sorunlari görülür. Bu açidan düsünüldügünde Siirt fistiginin komplike bir besin maddesi oldugu ortaya
çikmaktadir.
Siirt fistiginin insan beslenmesindeki
önemi kisa zamanda tüm dünya ülkeleri tarafindan anlasilmistir. Özellikle A.B.D. 1960’li yillardan sonra tanistigi Siirt fistigi yetistiriciligine
büyük önem vererek kisa sürede dünyada iran’dan sonra ikinci büyük üretici ülke konumuna yükselmistir. Oysaki ülkemiz açisindan literatürler
incelendiginde Siirt fistiginin Güneydogu Anadolu’ya yerlesen Etiler tarafindan kültüre alindigi, dolayisiyla çok eskiden beri meyve degerinin
bilindigi ortaya çikmaktadir. Ama ne yazik ki su an ülkemiz üretim yönünden dünyada üçüncü sirada yer almaktadir.
Amerika ve Avrupa ülkeleri son
yillarda insan vücudunun protein ihtiyacini bitkisel ürünler ile karsilamak üzere birtakim çalismalar yürütmektedirler. Bu nedenle % 20’den fazla bir
protein içerigine sahip Siirt fistiginin önemi büyüktür.
Günlük tüketilen gidalar ile karsilastirildiginda; içerdigi protein orani yönünden Siirt
fistigi öne çikmaktadir. Örnegin protein miktari sigir etinde % 13.6, sütte % 3.4, yumurtada % 13, findikta % 12.6, yas sebzede % 1-4 iken Siirt fistiginda
bu oran % 20’nin üzerindedir.
Günlük protein ihtiyaci vücut agirliginin her kilosuna 1gr olarak hesap edilir. Dolayisiyla günde tüketilecek
60-70 gr Siirt fistigi insan vücudunun günlük protein ihtiyacini karsilayacaktir. Bu sayede adale, deri, saç, tirnak ve diger tüm dokular ile hormonlarin
yapi taslari olan proteinleri saglikli beslenerek vücudumuza
aliriz.
Beslenme yönünden insan sagligini yakindan
ilgilendiren bir diger etken yag içerigidir. Besinlerin içerdikleri yagin bilesimindeki doymamis yag asitleri oraninin yüksek olmasi, insan sagligi yönünden
büyük öneme sahip kolesterol ve damar sertligini önleyici etkileye sahip oldugunu gösterir. iç Siirt fistiginin sahip oldugu % 53,7 oranindaki yagin
bilesimindeki doymamis yag asitleri (oleik, linoleik) orani toplami % 86 dir. Bu yönüyle diger sert kabuklu meyve türlerinin tamamindan daha az yagli olmasi
ve mevcut yagin önemli bir kisminin bilesimi, doymamis yag asidi içermesi insan sagligi için vazgeçilmez bir besin maddesi oldugu gerçegini
göstermektedir.
Siirt fistiginin içerigi, karbonhidrat-yag dengesi açisindan incelendiginde insan sagligi için istenen degerlere
sahiptir.
Siirt fistigi genel olarak enerji hapi olarak tabir edilir. Özellikle cinsel aktivite ve spor gibi etkinlikler için Siirt fistiginin
alinmasi önemli miktarda enerji-protein açigini kapatir. Enerji protein yetersizligi Malnütrisyon denilen hastaligin ortaya çikmasina neden olur. Bu
hastalikta insan vücudunda büyüme ve gelismede gerilikler ile vücutta baslayan zayiflikla kendini gösterir. Yeterli miktarda alinan Siirt fistigi bu
hastaligi önler.
Siirt fistiginin diger bir önemli özelligi mineral maddelerce zengin olmasidir. Mineraller vücut suyunun dengede tutulmasina yardimci
olur. Vücut fonksiyonlarindaki degismelerde düzenleyici rol oynar. Mineral maddelerden özellikle Kalsiyum (Ca), Fosfor (P) Demir (Fe) ve Potasyum (K)
yönünden oransal içerigi saglikli beslenme için istenen
seviyededir.
Günlük besin aliniminda vücuda katilan
kalsiyum vücut isleyisinde önemli yer tutar. Siirt fistiginin 100 graminda 131 mg kalsiyum vardir. Özellikle kalp damar riski olanlarin diyetinde yeterince
yer almalidir. Çünkü kalsiyum kan basincini düzenleyici etkiye sahiptir. Bundan baska kalsiyum ve fosfor, kemik ve dis sagligi açisindan
önemlidir.
Özellikle otuz yasindan itibaren insanlarda ve menopoz sonrasi kadinlarda kemiklerden kalsiyum çekilmesiyle kemik hacmi azaldigindan bu
dönemlerde düzenli olarak alinacak Siirt fistigi bu önemli saglik sorununa çözüm olabilecektir.
Mineral maddelerden demir miktari 100 gr Siirt
fistiginda 7,3 mg’dir. Bu oran diger sert kabuklu meyve türleriyle etteki demir içeriginden iki kat daha fazladir. Bu zenginlige sahip Siirt fistigini
tüketilen besinlerimiz arasina katarsak vücuttaki kansizlik önlenir. Kan yapimina yardimci olan demir vücuda yeterli miktarda alinmis olur.
Siirt
fistiginin insan sagligi açisindan önemli bir yer tutmasinin baska nedeni de vitaminler bakamindan oldukça zengin olmasidir. Bilindigi gibi vitaminler,
vücudun büyümesi, gelismesi, canliligini sürdürmesi ve sagliginin korunmasi yönünden
önemlidir.
Siirt fistigi vitamin A,E,C,B,B1,B6
yönünden zengin bir içerige sahiptir.
A vitamini kompleksince zengin Siirt fistigi bu sayede insan vücudunu mikroplara karsi koruyarak vücut direncini
arttirir. Bunun yaninda görme ile ilgili etkisi olan bir vitamin olmasi nedeniyle Siirt fistiginin önemi artmaktadir.
100 Gr Siirt fistiginda 230 iu A
vitamini bulunmasi özellikle hamile kadinlarin hamilelik dönemlerinde almalari halinde anne karnindaki bebegin gelismesi açisindan oldukça
önemlidir.
Siirt fistigi E ve C vitaminlerince de yogun bir besin maddesidir. Antioksidan vitaminler olmasi nedeniyle kanseri önleyici etkisi
azimsanmayacak derecede yüksektir.
Uzmanlar, besinlerin içeriklerinde C vitamininin E vitaminiyle birlikte daha etkili oldugunu saptamislardir. Bu
önemli olayi Siirt fistiginda görebiliriz. E ve C vitamini kompleksince oldukça zengindir. Bu sayede vücudun bagisiklik sistemi güçlenir ve böylece birçok
hastaliga karsi direnç kazanmasini saglar. Siirt fistigi içerdigi E vitamini sayesinde kandaki kolesterol (yag) oranini dengeye sokarak kalp hastaliklarini
önler. Bunun yaninda sinir sistemini düzenleyerek hem ruhsal hem de fiziksel açidan insana enerji saglar.
insan sagligina birçok olumlu etkisi olan B
vitamini zenginligi Siirt fistiginda göze çarpar. 100 graminda 0,67 mg gibi yüksek oranda B1 vitamini ihtiva eder. B1 vitamini ihtiyacinin büyük kismini
Siirt fistigi ile karsilamamiz mümkündür. Bununla kalp yetmezligi, yaygin ödem, adale yetmezligi ve uykusuzluk gibi belirtileri olan beriberi hastaligi
riskini önemli oranda azaltmis oluruz.
B
vitaminlerinin en yaralisi olarak bilinen B6 vitamini Siirt fistiginin önemli içeriklerindendir. % 1,40 B6 vitamini içeren Siirt fistigi bu özelligi
nedeniyle kansere karsi etkili bir besindir. Bunun yaninda kandaki alyuvarlarin üretilmesine katkida bulunarak kadinlarin adet dönemlerinin de fazla sorunlu
geçmemesini saglar.
Posali gidalarin yetersiz tüketimi önemli bir kanser etmenidir. Siirt fistigi % 4 posa içerigine sahiptir. Bu yönüyle bugday,
patates ve pirinçten bile daha yüksek posa içerigine sahiptir. Yaslilarda önemli bir sorun olan kabizligi önlemek için hazirlanan diyetlerde posali olmasi
nedeniyle Siirt fistigi önerilen gidalar arasinda yer alir. Bunun yaninda az posali yiyeceklerin kolesterolü arttirdigi önemli bir gerçektir.
Bir
saglik hazinesi olan Siirt fistigi tüketimini arttirmak, saglikli bir toplum için önemli bir altyapi hazirligi anlamina
gelmektedir.
En son Dine-Botan tarafından Cum Ağu 31, 2007 7:29 am tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
Bu forumda yeni konular açamazsınız Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı değiştiremezsiniz Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz Bu forumdaki anketlerde oy kullanamazsınız