Qazi Muhammed 62. yılında anılıyor

deniz_0156 · Forumcu Üye Kayıt: Sep 11, 2007 Mesajlar: 21

MAHABAD (30.03.2008)-Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin kurucusu Qazi (Kadı) Muhammed, asılarak idam edilişinin 62. yılında İran rejiminin baskıları altında anılıyor. Qazi Muhammed’i anmak için mezarı başına gidenler molla rejimi tarafından engelleniyor.

Doğu Kürdistan’ın Mahabad kenti sakinleri Qazi Muhammed’in idam edilişinin yıl dönümü vesilesiyle mezarı başına gitmek isterken sivil kıyafetli molla güçleri tarafından engellendi. İstihbarat güçleri, halkın kent içinde toplanmasını da engellemeye çalışırken, kentte polisiye önlemler arttırıldı.

Mahabad Kürt Cumhuriyeti’nin kurucusu Qazi Muhammed, bundan 62 yıl önce İran rejimin tarafından asılarak katledildi. 22 Ocak 1946’da tarihi Çarçıra Meydanı Kürt tarihi açısında önemli bir eşiğin atlandığı tarih olarak biliniyor. Zira bu tarihte Mahabad Kürt Cumhuriyeti o tarihte ilan edildi.

‘ŞU ANDA ÖZERK KÜRT CUMHURİYETİ KURULMUŞTUR’

Kürtler ulusal bayrağının renkleri olarak kabul edilen sarı, kırmızı, yeşil, ilk olarak bu cumhuriyetin ilanıyla resmileşerek günümüze kadar geldi. Meydana doluşan kalabalığa karşı o gün Qazi Muhammed şu sözleri söyleyerek Mahabad Kürt Cumhuriyetini ilan etti: “Şu anda Özerk Kürt Cumhuriyeti kurulmuştur.”

Kurulan cumhuriyetin resmi dili Kürtçeydi. Ulusal marşı ise Koyeli (Köysancak) Şair Dildar'ın 1938'de cezaevinde Sorani şivesiyle yazdığı 'Ey Reqîb'di. Bu marş halen Kürtlerin önemli bir çoğunluğu tarafından benimseniyor. Cumhuriyet’in başkenti ilan edildiği yer olan Mahabad oldu. Cumhurbaşkanlığı’na Qazi Muhammed getirilirken, Başbakanı olarak Hacı Baba Şeyh seçildi. Mahabad, Sine, Uşnu, Miyandoab gibi kentleri kapsayan cumhuriyetin Bakanlar Kurulu'nda 13 kişi yer alıyordu.

BAĞIMSIZ KUTLANAN İLK NEWROZ

Cumhuriyetin ilanından sonra 21 Mart 1946 Newroz'unu halk ilk defa bağımsız olarak kutladı. Bu cumhuriyet meydanları ve sokakları dolduran, pencerelerinden sevinç gösterilerinde bulunan halk arasında ilanı yaptı. Böylece bölgede artık iki cumhuriyet oluştu: Azerbaycan ve Kürdistan.

Qazi Muhammed, meydandaki konuşmasında mücadelelerinde yardımcı olan Sovyetler yönetimine teşekkürlerini de sunmuştu. Ancak cumhuriyetin ilanına götüren halkın direnişi olmuştu. Sovyetlere yapılan teşekkür kısa sonra Kürtlere karşı bir ittifak olarak geri döndü. Diplomasi farklı mecralara aktı ve Sovyetler İngiliz denetimindeki İranlı yöneticilerle anlaştı.

Anlaşma ardından Sovyetler Birliği 9 Mayıs'ta İran topraklarından çekildi. Bunu fırsat bilen İran Şah yönetimi 17 Aralık'ta orduyu Kürt kentlerine göndererek işgal etti ve Mahabad Cumhuriyeti'ne son verdi. Cumhuriyetin bağımsızlığı sadece 330 gün sürdü. Kürt liderler gözaltına alındı ve 31 Mart 1947 tarihinde Cumhurbaşkanı Qazi Muhammed, Başbakan Hacı Baba Şeyh ve Savunma Bakanı Muhammed Hüseyin Han Seyfi Kadı, Qazi Muhammed'in kardeşi Sadri Qazi, amcasının oğlu Seyfi Qazi Çarçıra Meydanı'nda gizlice asıldı.

BİR GÜN O BAYRAK DALGALANACAK…

Ancak İran tarafından yargılanan Qazi Muhammed, direnişçi tutumunu hiç bırakmamış ve İranlılara şöyle seslenmişti: “... eliniz Kürdistan bayrağına hiçbir zaman yetişmeyecektir. Bir gün gelecek o bayrak, şu anda yargılandığım mahkeme binasının üstüne dikilecek ve dalgalanacaktır”.

Copyright 2007
ANF NEWS AGENCY

mirebota · Aktif Üye Kayıt: Feb 07, 2008 Mesajlar: 66

her gele dıve diroka xwe zanbe. Ye diraka xwe nızan be nabe welatparez. Ya diroka xwe nızan be ye nızan ben ki hevale ki neyare. Heke me diroka xwe baş zanibu ya, çima seddam huseyin ırak'é de gel" Kurd ketilkiri meyé zani buya. Me ne dı got seddam Huseyin muslumane.
gele ki bir dirok, wek insaneki be nasnemeyiye.